Layered Architecture

Tran Van Ngoc|
#type/concept#status/permanent

TL;DR

Cách tổ chức code bằng cách chia cắt ứng dụng theo chiều ngang dựa trên vai trò kỹ thuật (Technical Concerns): Controller (Giao tiếp HTTP), Service (Xử lý nghiệp vụ), Model (Dữ liệu). Kiến trúc “nhập môn” dễ setup nhất cho các dự án vừa và nhỏ.

Core Concept

  • Separation of Concerns (SoC): Mỗi tầng chỉ làm đúng nhiệm vụ của mình. Controller không tính toán nghiệp vụ, Model không xử lý HTTP Request.
  • Unidirectional Data Flow (Dòng chảy một chiều): Request đi theo thứ tự chuẩn: Controller → Service → Model.
  • Phân chia trách nhiệm:
    • Presentation Layer (Controller): “Lễ tân”. Nhận request, validate input (bằng DTO/Zod), gọi Service, và trả về JSON.
    • Business Logic Layer (Service): “Bộ não”. Chứa 100% logic if/else nghiệp vụ, gọi API bên thứ 3, xử lý dữ liệu.
    • Data Access Layer (Model/Repository): “Thủ kho”. Nơi duy nhất được phép chọc vào Database để thực thi thao tác CRUD.

Practical Implementation

  • Trade-offs (Giới hạn khi Scale): Khi dự án phình to (hàng chục entities), việc gom code theo “Kỹ thuật” (nhét hết mọi service vào folder services) sẽ sinh ra “God Service” (file dài hàng ngàn dòng) và lỗi “Circular Dependency” (Service A gọi Service B và ngược lại gây crash app).
  • Rule of Thumb: Tuyệt đối cấm “nhảy cóc” (Ví dụ: Controller gọi thẳng User.find() mà bỏ qua tầng Service), vì nó sẽ phá vỡ tính nhất quán của dữ liệu.
  • Code Snippet (Express.js Flow):
// 1. Controller (Skinny)
export const registerController = async (req: Request, res: Response) => {
  const registerDto = req.body; // Giả định đã pass validation middleware
  const user = await usersService.register(registerDto);
  return res.json({ message: "Success", data: user });
};

// 2. Service (Fat - Nơi chứa não)
class UsersService {
  async register({ email, password }: RegisterDto) {
    // HACK: Chỉ Service mới được quyền check business rule
    const existingUser = await User.findOne({ email });
    if (existingUser) throw new Error("Email exists");

    const hashedPassword = await hashPassword(password);
    return await User.create({ email, password: hashedPassword });
  }
}

Related Notes: